• Skaleczenia i otarcia

Delikatne skaleczenia i otarcia najlepiej jest przemyć ciepłą wodą z mydłem. To zapobiega infekcji. Po osuszeniu rany należy ją zabezpieczyć przed zabrudzeniem, do momentu aż się wygoi. Ranki należy przemywać codziennie aż do całkowitego zagojenia.
Przy poważniejszych ranach należy skontaktować się z lekarzem. Często należy założyć szwy, aby zmniejszyć ranę i zapobiec powstaniu blizny.
Jeśli podczas skaleczenia do rany dostanie się ciało obce (drzazga, szkło) próbujemy je usunąć. Jeśli się nie uda należy poprosić lekarza o obejrzenie rany.

 

 

• Drzazgi

Miejsce wbicia drzazgi należy przemyć wodą z mydłem, a następnie zanurzyć w cieplej wodzie na ok. dziesięć minut (lub przyłożyć ciepły kompres). Jeżeli koniec drzazgi wystaje ponad skórę wyciągnijcie go delikatnie pęsetą. Jeśli drzazga jest nadal pod skórą, należy delikatnie przekuć miękką skórę igłą przetartą spirytusem. Igłą robimy na skórze małą szczelinę, przez którą wyjdzie drzazga. Nie dłubcie w skórze zbyt długo. Jeśli za pierwszym razem nie uda wam się wyjąć drzazgi, powtórzcie moczenie przez kolejne dziesięć minut i spróbujcie raz jeszcze.

 

 

• Ugryzienia (przez zwierzęta i ludzi)

Na wskutek ugryzienia pozostaje rana kłuta, która jest trudniejsza do oczyszczenia niż proste skaleczenie. Jeśli po ugryzieniu uszkodzona została skóra należy skontaktować się z lekarzem. Do czasu uzyskania pomocy medycznej należy postępować tak samo jak w przypadku skaleczeń.
Najczęstszym powikłaniem po ugryzieniu przez człowieka lub zwierzę jest zakażenie bakteryjne, którym lekarz może zapobiec podając antybiotyk.
Innym następstwem pogryzienia przez zwierzę (dzikie) jest wścieklizna. Wirus wścieklizny może być również przenoszony przez zwierzęta domowe – psy i koty, które nie zostały zaszczepione. Wścieklizna jest nieuleczalna, ale można jej zapobiec, poprzez podanie szczepionki natychmiast po ugryzieniu.

• Ukąszenie owada

Przeważnie nie wymaga leczenia jednak należy sprawdzić czy nie wdarło się zakażenie. Po użądleniu przez pszczołę należy sprawdzić czy w skórze nie pozostało żądło, jeśli tak, potrzyjcie skórę kawałkiem plastiku (karta kredytowa), oczyśćcie skórę i przyłóżcie lód, aby zmniejszyć obrzęk. Swędzące miejsca należy posmarować maścią zrobioną z łyżeczki sody oczyszczonej.

• Krwawienie

Niewielkie krwawienia tamujemy poprzez bezpośredni ucisk na ranę i uniesienie skaleczonej kończyny. Jeśli krwawienie nie ustaje należy przycisnąć do niej jałową gazę do ustania krwawienia. Czasami przy większym krwawieniu potrzebnych będzie kilka kawałków gazy i taki gruby opatrunek należy przykleić do rany plastrem albo bandażem.
Poważne krwawienie (krwotok) tamujemy poprzez bezpośredni ucisk na krwawiące miejsce i uniesienie zranionej kończyny do góry. Należy zrobić opatrunek (gaza jałowa, czysta chusteczka) przycisnąć go do rany i uciskać go dopóki nie przybędzie pomoc lub krwawienie nie ustanie. Opatrunek powinien być na tyle gruby, aby po obandażowaniu uciskał ranę. Jeśli opatrunek nie tamuje krwawienia należy powrócić do uciskania rany dłonią.
Krwawienia z nosa są najczęściej skutkiem urazu nosa, dłubania w nosie, alergii, przeziębienia. Z reguły ustaje, gdy dziecko przez kilka minut grzecznie posiedzi. Silny krwotok z nosa można zahamować poprzez delikatne uciskanie nozdrza przez pięć minut.
Jeśli dziecko ma krwotoki bez wyraźnej przyczyny należy zgłosić to lekarzowi.
U niemowląt krwotoki z nosa występują bardzo rzadko i każdy taki przypadek należy konsultować z lekarzem.

• Oparzenia

Przy niewielkich oparzeniach oparzone miejsce należy przez kilka minut trzymać pod zimną wodą, aż zdrętwieje. Po opłukaniu rany należy okryć je sterylnym opatrunkiem. Nie używajcie lodu to może jedynie pogorszyć uraz. Nie można smarować oparzeń maścią, tłuszczem, kremem ani wazeliną.
Jeśli powstaną pęcherze nie wolno ich przekłuwać. Gdy pęcherz sam pęknie należy usunąć zwisające płatki skóry wygotowanymi nożyczkami do paznokci a następnie przykryć sterylnym opatrunkiem.
Oparzenia słoneczne bywają bolesne. Aby łagodzić ich skutki stosujemy chłodny kompres wraz ze środkiem przeciwbólowym. Jeśli pojawią się pęcherze należy postępować tak jak przy niewielkich oparzeniach.
Osoba z poparzeniem słonecznym może mieć dreszcze i gorączkę. W takiej sytuacji należy skontaktować się z lekarzem.
Oparzenie prądem elektrycznym są stosunkowo niegroźne. W wyniku porażenia prądem generowany jest impuls, pod wpływem, którego dziecko przeważnie cofa rękę zanim stanie mu się coś złego. Dziecko może oparzyć się prądem na skutek przegryzienia kabla elektrycznego. Wówczas może wystąpić małe oparzenie w kąciku ust. W takiej sytuacji radzimy skontaktować się z lekarzem.

• Infekcje skórne

Niewielkie infekcje skórne objawiają się obrzękiem, zaczerwienieniem, podwyższoną temperaturą skóry, bólem lub ropnym wysiękiem. Jeśli dziecko ma ropień, infekcję na opuszce palca albo zainfekowane skaleczenie, powinien je obejrzeć lekarz. Jeśli nie jest to możliwe od razu, najlepiej zanurzyć zainfekowane miejsce w ciepłej wodzie, albo przyłożyć ciepły, mokry kompres (skóra mięknie i szybciej pęka, co pozwala uwolnić ropę). Zakażone miejsce należy przykryć grubym opatrunkiem i polać go dużą ilością wody, aby był zupełnie mokry. Następnie mokry opatrunek zastępujemy suchym.
Poważnym infekcjom towarzyszą gorączka, czerwone pręgi biegnące od miejsca zakażenia oraz tkliwość węzłów chłonnych pod pachą albo w pachwinie.

• Ciała obce w nosie i uszach

Ciała obce takie jak koraliki kawałki papieru, małe części zabawek, jeśli nie zostały umieszczone zbyt głęboko, można wyjąć za pomocą pęsety. Większe dzieci potrafią wydmuchać ciało obce z nosa (najpierw zaaplikujcie dziecku do oka aerozol w sprayu a potem poproście, aby kichnęło). Jeśli przedmiot nie wypadnie, zbierzcie dziecko do lekarza.

• Ciała obce w oku

Aby usunąć z oka ziarenka pasku należy nakłonić maluch do zanurzenia otwartego oka w misce pełnej wody i kilkakrotnego mrugnięcia. Można również spróbować pociągnąć górną powiekę w dół i odwinąć ją na zewnątrz. Jeśli okruch jest widoczny można spróbować usunąć go patyczkiem higienicznym. Jeśli nie uda wam się usunąć z oka obcego ciała należy skontaktować się z lekarzem.

• Skręcenia

W przypadku skręcenia kostki, kolana albo nadgarstka należy położyć dziecko na pół godziny oprzeć skręconą kończynę na poduszce. Na miejsce urazu należy położyć okład z lodu, co spowoduje zmniejszenie obrzęku i bólu. Jeśli wystąpi obrzęk lub ból w miejscu skręcenia należy udać się do lekarza.

• Złamania

Złamaniu nadgarstka od razu towarzyszy ból. Po wizycie u lekarz robi się zdjęci rentgenowskie a następnie zakłada gips.
Unieruchomienie kończyny zmniejsza ból i zapobiega kolejnym urazom.

• Urazy szyi i pleców

Jeśli na wskutek upadku zostanie uszkodzony kręgosłup, może łatwo dojść do urazu rdzenia. Dlatego pod żadnym pozorem nie wolno przenosić w żaden sposób dziecka, u którego występuje podejrzenie, że nastąpił uraz kręgosłupa lub rdzenia kręgowego. Jeśli jednak konieczne jest przeniesienie dziecko przed przybyciem karetki, jedna z osób powinna podtrzymać jego głowę i szyję tak, aby znajdowały się w tej samej pozycji (ruch całego ciała dziecka powinien być skoordynowany z ruchami głowy).

• Urazy głowy

Pierwszego urazu głowy niemowlę może doznać w wyniku upadku z łóżka lub przewijaka. Jeśli po upadku płacze, ale w ciągu piętnastu minut uspokaja się, nie wymiotuje i zachowuje się tak, jakby nic się nie stało i nie ma dużego obrzęku na głowie to prawdopodobnie nie doszło do uszkodzenia mózgu, zatem nie ma powodów do niepokoju. Jeśli zaraz po upadku na głowie pojawi się guz to oznaka, że doszło do pęknięcia naczynia krwionośnego pod skórą. Jeśli guzowi nie towarzyszą inne objawy sam guz nie jest groźny.
Jeśli uraz głowy jest poważny, dziecko jest blade, wymiotuje i traci apetyt. Mogą pojawić się bóle i zawroty głowy, raz jest pobudzone a następnie senne. Jeśli pojawi się, choć jeden z powyższych objawów należy skontaktować się z lekarzem. Dziecko, które straciło przytomność powinno natychmiast zostać przebadane przez lekarza.
Po nawet najmniejszym urazie głowy dziecko należy obserwować przez kilka następnych dni, bowiem niektóre objawy urazu głowy mogą pojawić się dopiero po jakimś czasie.

• Połknięte przedmioty

Jeśli dziecko połknęło gładki przedmiot i nie odczuwa żadnych dolegliwości (nie wymiotuje, nie ma kaszlu ani nie dławi się), prawdopodobnie przedmiot ten przejdzie przez jego układ pokarmowy. Jeśli pojawi się któryś z powyższych objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Najbardziej niebezpieczne przedmioty to: igły, szpilki (mogą powodować wymioty, kaszel, zadławienia, ból w trakcie przełykania, niechęć do jedzenia, ślinienie się), bateryjki (wyciekający z nich kwas może uszkodzić śluzówkę przełyku albo jelit) – trzeba ja natychmiast wydobyć.
Przedmioty metalowe zawsze widać na zdjęciu rentgenowskim, plastikowe i drewniane nie zawsze. Pamiętajmy jednak, że w żadnym wypadku nie wolno podawać środków wymiotnych ani przeczyszczających dziecku, które coś połknęło. Mogą one jednie zaszkodzić maluchowi.

• Zatrucia

Jeśli dziecko wygląda na chore należy wezwać pogotowie a następnie skontaktować się z ośrodkiem ostrych zatruć. Jeśli dziecko dobrze się czuje należy niezwłocznie skontaktować się z ośrodkiem ostrych zatruć. Należy pozostać przy dziecku i sprawdzić czy oddycha bez problemu, spróbować usunąć resztki substancji z ust dziecka, aby zapobiec dalszemu połykaniu. Nie należy zwlekać z szukaniem pomocy nawet, jeśli dziecko dobrze się czuje – niektóre trucizny wywołują objawy dopiero kilka godzin po ich spożyciu.

• Zatrucia przez skórę

Jeśli ubranie dziecka zetknie się z trucizną należy je natychmiast zdjąć a skórę dziecka płukać wodą przez piętnaście minut. Potem należy umyć skórę wodą i mydłem i ponownie opłukać.

• Szkodliwe płyny w oku

Jeśli do oka dziecka dostanie się szkodliwa substancja natychmiast należy wypłukać oko. Można płukać otwarte oko pod strumieniem letniej wody z kranu lub polewać oko (dziecko powinno mrugać) wodą ze szklanki trzymanej w odległości ok. 5-7 centymetrów nad okiem (dziecko najlepiej ułożyć na plecach). Niektóre płyny, szczególnie żrące, mogą uszkodzić oko, dlatego niezbędna jest wizyta u okulisty.

• Reakcje alergiczne

Lekka alergia u dzieci powoduje swędzenie i łzawienie oczu, lekki katar. Alergiczna wysypka może mieć postać pokrzywki (swędzący, miejscowy obrzęk) albo postać małych swędzących kropek. Na lekką alergię pomagają środki przeciwhistaminowe.
Ciężkie alergie to np. obrzęk jamy ustnej i gardła, trudności w oddychaniu spowodowane blokadą dróg oddechowych oraz niskie ciśnienie krwi. Leczenie polega na podskórnym podaniu zastrzyku adrenaliny. W przypadku podejrzenia ciężkiej alergii dziecko należy natychmiast zawieść do szpitala.

• Drgawki i napady padaczkowe

Dziecko należy położyć na boku na dywanie w bezpiecznej odległości od mebli. W pozycji na boku ślina może swobodnie wypływać z ust a język nie blokuje dróg oddechowych. Konieczny jest kontakt z lekarzem.

• Utonięcia

Nieprzytomne dziecko znalezione w pobliżu zbiornika z wodą trzeba natychmiast reanimować. Jeśli zacznie wymiotować należy obrócić je na bok, aby ochronić płuca. Jeśli dziecko nurkowało może mieć uszkodzony kręgosłup. Nie należy ruszać głową. Natychmiast należy skontaktować się z lekarzem.

• Zadławienie i sztuczne oddychanie

Kiedy dziecko coś połknęło i ma kaszel należy dać mu szansę wykrztuszenia ciała obcego. Jeśli dziecko nie może oddychać, mówić ani płakać, zostańcie przy nim i poproście kogoś o wezwanie pogotowia. Nie należy próbować wyjmować ciała obcego, nie klepać dziecka po plecach, nie odwracać do góry nogami ani wkładać mu rąk do ust.