Narodziny dziecka to okres szczególny w życiu każdego rodzica. Największym darem, jaki dziecko może otrzymać od swoich rodziców, jest miłość, opieka i nauka przekazana mu w formie zabawy.

Dziecko posiada naturalną ciekawość świata i wraz z jego stopniowym poznawaniem będzie nabierać większej pewności siebie. Możecie mu w tym pomóc poprzez odpowiednią zabawę.

Pierwsze tygodnie

Noworodek potrzebuje w tym okresie jak najwięcej kontaktu z ludźmi. Przedmioty dla niego niewiele znaczą. Przede wszystkim ważny jest kontakt fizyczny i wzrokowy z rodzicami. Jego rozrywką, poza ssaniem, jest słuchanie głosu mamy i obserwowanie jej twarzy. Najlepsza odległość do obserwowania to 20-25 cm od nasady nosa dziecka. Pokazujcie dziecku mocno skontrastowane barwy. Maleństwo najlepiej widzi proste wzory o kontrastowych barwach. To dlatego właśnie czarno-białe wzory geometryczne są tak atrakcyjne dla dziecka. Tuż po narodzinach dziecko nie może zobaczyć jeszcze wszystkich barw. Na przykład kolory żółty i czerwony są przed przez dziecko rozróżniane, podczas gdy niebieski i zielony nie. Zabawki: Możecie stworzyć w warunkach domowych świat pełen śmiesznych i kolorowych dekoracji, które zachęcą dziecko do zabawy kolorami. Zmieniajcie je często, a zobaczycie jak maleństwo szybko zauważa i reaguje na zmiany wokół niego.

Około 5 tygodni

Kontakt z mamą i okazja do studiowania jej twarzy są w dalszym ciągu podstawowymi potrzebami dziecka. Rozmawiaj z nim, ustawiaj łóżeczko lub wózek tak, żeby mógł Cię obserwować, kiedy wykonujesz domowe czynności. Dziecko potrzebuje zmian i różnorodności, ćwiczy bowiem ustawienie ostrości wzroku na różne odległości i uczy się wyglądu obiektów. Zabawki: Wiszące karuzele, zabawki i przedmioty zawieszone w poprzek łóżeczka, poruszające się liście widziane z wózka na spacerze. Własne rączki, wspaniałe do ssania, jeśli nie są skrępowane i można je łatwo „znaleźć”.

Od około trzech miesięcy

Dziecko potrzebuje zabawek do trzymania w rączce i oglądania, także takich, jakie wydają dźwięki. Ważna jest różnorodność kształtów i kolorów. Zabawki: kolorowe grzechotki, małe plastikowe pojemniki wypełnione suszonym grochem lub spinaczami, wydające przy potrząsaniu różne dźwięki. Pokrywki muszą być bezpiecznie zamknięte. Przezroczysta plastikowa butelka napełniona zabarwioną wodą nie tylko ładnie wygląda, ale i wydaje ciekawy, pluszczący dźwięk.

Dziecko zaczyna sięgać po przedmioty i uderzać w nie rączkami. Na kolanach mamy, taty lub w swoim foteliku najłatwiej będzie mu to ćwiczyć. Zabawki: Materiałowe piłki i zabawki, pluszowe zwierzątka, zabawki, które przez dotyk wprowadza się w ruch lub uruchamia dźwięk.

Dziecko w tym okresie uczy się swojego ciała: odkrywa, co jeszcze „jest nim samym”, a gdzie zaczyna się świat zewnętrzny. Zabawki: Kolana rodziców są zdecydowanie najlepszym przyrządem gimnastycznym. Natomiast gdy dziecko leży w łóżeczku, wózku lub na macie na podłodze, najlepszą zabawką jest jego własne ciało, które potrafi się przekręcać z boku na bok. Poturlaj delikatnie dziecko w łóżeczku – poczuje się jak na trampolinie i z pewnością polubi tę zabawę.

Od około sześciu miesięcy

Dziecko nadal lubi większość swoich zabawek, teraz jednak będzie je nie tylko oglądało, ale będzie chciało z nimi coś zrobić. Zabawki: Zabawki, które piszczą przy naciśnięciu, a także bębenek i tamburyno. Rzeczy, które zachowują się różnie, mimo jednakowego ich traktowania – takie, które się turlają, gdy są popchnięte (piłka, samochodzik) i takie, które tego nie robią (klocek). Rzeczy, które przy dotknięciu łatwo się kruszą albo nie: herbatnik i kromka chleba. W tym wieku dziecko uczy się, obserwując i naśladując to, co robisz. Będzie to bardzo ważne w jego późniejszej edukacji. Budujcie maleństwu wieżę z klocków, wkrótce sam zacznie to robić. Toczcie piłeczkę w jego kierunku; po pewnym czasie będzie ją zatrzymywał i toczył ją w kierunku mamy i taty… Blisko ukończenia roku dziecko niemal w pełni zaczyna czuć się odrębną osobą. Posiadanie własnych rzeczy (kubek, miseczka, talerz, książeczka, zabawka, itp.) pomogą mu w kształtowaniu poczucia własnego ja.

W okolicy pierwszych urodzin

Dziecko podciąga się do pozycji stojącej i lada moment postawi pierwsze kroki lub już częściowo opanowało tą umiejętność. Zabawki: wózek lub samochód, który dziecko popycha, świetnie pomogą maluchowi w opanowaniu i doskonaleniu nauki chodzenia.

Kiedy dziecko już chodzi, uwielbia ciągnąć za sobą zabawki np. samochody lub zwierzątka na sznurku. Zabawka, na której można usiąść i odpychając się nogami jeździć, jest zawsze źródłem zainteresowania i wielkiej radości dziecka. Dużą porcję radości dostarczy również dziecku zabawka na biegunach. Pamiętajmy jednak o bezpieczeństwie maleństwa w czasie jego zabaw zarówno na zabawce jeżdżącej jak i bujającej się. Chociaż dziecko jest głównie w ruchu, będzie rozwijało także zdolności manualne. Zabawki – układanki, są doskonałe do opanowywania tych umiejętności. Zabawki: nieskomplikowane zestawy zabawek do wkładania jedna w drugą (np. plastikowe kubeczki), proste zabawki do rozbierania na części (drewniane, zbudowane z elementów samochody lub zwierzątka).

Mając do dyspozycji zaledwie kilka słów, aby opisać, co dzieje się wokół niego, dziecko wykorzystuje zabawę, aby się z Wami komunikować; np. spróbuje nakarmić misia lub ułożyć go do snu w identyczny sposób, jak jest karmione lub usypiane przez Was. To będą pierwsze historie, jakie dziecko spróbuje opowiedzieć. Wykazując zainteresowanie wrażeniami swojej pociechy, przyczyniacie się do wzbogacenia umiejętności komunikacyjnych dziecka i przyspieszacie jego rozwój emocjonalny.

Od okresu 18 miesięcy...

W momencie, gdy dziecko kończy 18 miesięcy, posiada już pewne umiejętności zdobyte na drodze eksperymentowania. Nauka metodą prób i błędów daje początek nowym gestom i nowym słowom dziecka, świadcząc jednocześnie o tym, że dziecko zaczyna analizować, jak rozwiązywać powstałe trudności. Zabawki i zabawy: Możesz rozbudzać tę nową umiejętność rozwiązywania problemów, wprowadzając proste gry (np. zabawa w chowanego) i scenki sytuacyjne (np. zabawa w gotowanie obiadu dla lalek, zabawa w budowanie domu, mini teatrzyk z użyciem zabawek dziecka, itp.).

Aby bawić się w niezakłócony sposób i uczyć się nowych rzeczy, dziecko musi czuć się wygodnie i sucho. Bez ciągłego sprawdzania i zmieniania pieluszki dziecko będzie poświęcać całą swoją energię i zainteresowanie na poznawanie świata, więcej czasu spędzi na beztroskiej zabawie. Stosujmy zatem pieluszkę, która zapewni dziecku nieprzerwaną suchość i dlatego nie będzie zakłócała dziecku zabawy, na przykład pieluszkę Pampers.

Zabawa w wodzie

Niemowlęta i małe dzieci uwielbiają zabawę wodą i w wodzie. Bezpośredni kontakt dziecka z wodą pomaga mu w zdobyciu wiedzy o naturalnym świecie. Zabawa wodą działa na dziecko terapeutycznie, odprężająco i uspokajająco. Jeśli dziecko zachowuje się nadpobudliwie, pozwólmy mu jak najczęściej się pluskać. Niech eksperymentuje przelewanie, puszczanie statków, zatapianie, pryskanie i psikanie wodą. Dziecko może cieszyć się kąpielą w brodziku, ale również w basenie. Kryty basen umożliwia zabawy w wodzie o każdej porze roku. Odpowiednia C. Lekarze zalecają, aby nie°dla dzieci temperatura wody to ok. 33-35 karmić dziecka na godzinę przed kąpielą. Mogłoby się to zakończyć wymiotami, a w rezultacie zachłyśnięciem się wodą. Ważne jest, aby dziecko przebywające w wodzie było pod stałą opieką dorosłych. Pływając z małym dzieckiem, wkładaj koszulkę, aby malec mógł Cię łatwo schwycić. Zabawa nie jest jedyną metodą na poznawanie świata dorosłych. Ale przekonasz się, że właśnie dzięki niej nauka stanie się milsza zarówno dla dziecka jak i dla rodziców.