W środę 30 kwietnia minął termin rozliczenia się z fiskusem z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007. Nowością najnowszej ustawy o PIT jest przysługująca podatnikom na podstawie art. 27 f ulga na dziecko. Pojawia się jednak wątpliwość, czy skorzystanie z ulgi nie wpędzi w finansowy kłopot rodziców pobierających świadczenia z pomocy społecznej.

W myśl przepisów, ulga "na dzieci" przysługuje tym podatnikom, którzy w danym roku podatkowym wychowywali własne lub przysposobione dziecko. Chodzi przy tym o niebagatelną sumę, gdyż od podatku możemy odpisać aż 1145,08 zł. na każde dziecko, co daje odpowiednio sumę 2290,16 zł. w przypadku rodzin wychowujących dwoje i aż 3435,24 zł w przypadku posiadania trojga dzieci. Ustawa przyznaje możliwość odliczenia rodzicom oraz opiekunom prawnym:
- małoletnich (poniżej 18. roku życia),
- osób, które na podstawie odrębnych przepisów otrzymywały zasiłek pielęgnacyjny, bez względu na ich wiek,
a także dzieci, które nie ukończyły 25 lat, o ile uczą się lub studiują.
Prawa do ulgi zostali pozbawieni rodzice dzieci pracujących z uwagi na to, że te dzieci same są płatnikami. Prawa do ulgi nie odbierają natomiast rodzicom wszelkie dochody dzieci, które nie podlegają opodatkowaniu. Tak więc, fakt otrzymywania przez dziecko renty rodzinnej, bez względu na jej wysokość, bądź osiągnięcia przez nie dochodu w wysokości nie powodującej obowiązku zapłaty podatku (w 2007 r. to kwota poniżej 3015 zł) nie wyłącza możliwości skorzystania z omawianej ulgi.

• Komu odmówiono ulgi?

Ustawa nie wszystkich rodziców traktuje jednakowo. Ulga przysługuje, bowiem wyłącznie płatnikom, którzy płacą podatki wedle skali podatkowej ze stawkami 19, 30 oraz 40 procent. Skorzystają więc z niej rodzice –
ekspedientki, ślusarze itp., a także prowadzący działalność gospodarczą na terytorium RP.
Powszechnej krytyce poddano rozwiązanie, które pozbawia możliwości "odpisu na dzieci" przedsiębiorców, którzy rozliczają się ryczałtem a także tych płatników, którzy uiszczają 19 procentowy podatek liniowy. Prawa do ulgi pozbawienia są także rolnicy, którzy nie są płatnikami podatku dochodowego.

Ulga na dziecko może być odpisana od podatku jednego bądź obojga rodziców. Jednak wspólny dla nich limit ulgi to zawsze kwota 1145,08 zł. na każde dziecko. Oznacza to, że małżonkowie, wedle własnego uznania mogą całą kwotę odliczyć od podatku jednego z nich, bądź stosownie ulgę tę podzielić, odliczając połowę ulgi od podatku ojca (572,04 zł), drugą zaś od podatku matki dziecka (572,04 zł.). Suma odpisu nie może jednak nigdy przekraczać określonej ustawowo kwoty 1145, 08 zł!
Ustawodawca uregulował także sytuację rodziców - podatników, którzy pozostają w separacji bądź są rozwiedzeni. Ulga przysługuje wówczas temu z rodziców, u którego dziecko faktycznie przebywa. W przypadku zaś, gdy dziecko część roku spędza w domu matki, a przez część zamieszkuje z ojcem, oboje rodzice mogą skorzystać z ulgi w stosunku, w jakim sprawowali faktyczną pieczę nad małoletnim.

Wysokość odpisu oblicza się w takiej sytuacji według następującego schematu: kwotę 1145,08 zł, dzieli się przez liczbę miesięcy w roku (12) a następnie, uzyskany wynik mnoży się przez liczbę miesięcy, w których dziecko zamieszkiwało z danym podatnikiem. W sytuacji, więc, gdy małoletni 10 miesięcy przebywa z matką, pozostałe 2 miesiące zamieszkując z ojcem, każde z rodziców może odliczyć od podatku odpowiednio 954,23 zł - matka oraz 194, 84 zł. - ojciec.

Wystarczy być rodzicem jeden dzień w roku
Ustawa nie wymaga, aby dzieci były wychowywane przez podatnika przez okres całego roku podatkowego. Uznać to należy za kolejne, niezwykle korzystne dla podatników rozwiązanie! Wystarczy, więc, że płatnik tylko jeden dzień w trakcie całego roku podatkowego był rodzicem bądź opiekunem, aby nabył prawo do tej ulgi.
Czy oznacza to odpowiednie pomniejszenie kwoty ulgi? Otóż nie. W sytuacji, gdy dziecko przyszło na świat 31.12.2007 r., podatnik może odpisać od podatku dochodowego całą kwotę ulgi! Podobnie w razie, osiągnięcia przez dziecko pełnoletności w trakcie trwania roku podatkowego. Rodzic skorzysta z pełnej ulgi także wtedy, gdy dorosłe dziecko w połowie 2007 r. skończyło 18 lat, bądź przerwało naukę w trakcie minionego roku podatkowego.

Wycofują PIT-y
Nie budzi wątpliwości, że przyjęte rozwiązanie jest niezwykle korzystne dla zamożniejszych obywateli. Ale powstały kontrowersje wokół znaczenia ulgi dla uboższych podatników, zwłaszcza tych, którzy korzystają ze świadczeń pomocy społecznej.
Powszechne stały się przypadki rezygnacji z przysługującej ulgi na dziecko i odpowiednie korygowanie złożonych już w urzędach skarbowych PIT-ów, w obawie przed utratą prawa do zasiłku rodzinnego. Wszystko to za sprawą doniesień prasowych, które ostrzegały przed zbyt entuzjastycznym przyjęciem ulgi. Dziennikarze pisali, że skorzystanie z ulgi i uzyskany w ten sposób zwrot z podatku, zwiększa osiągnięty w minionym roku podatkowym dochód przypadający na członka rodziny i w razie przekroczenia choćby o grosz kwoty 504 zł. miesięcznie, może skutkować utratą prawa do zasiłku rodzinnego. Sprawa dotyczy ok. 2 milionów polskich rodzin, którym według raportu Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w 2006 r. wypłacono tzw. "rodzinne".

W myśl ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód stanowią przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

W związku z tym należy uznać, że skorzystanie z ulgi na dzieci skutkuje automatycznie zwiększeniem się dochodu netto podatnika za miniony rok kalendarzowy. Z racji tego, że o nabyciu uprawnień do większości świadczeń socjalnych decyduje osiągnięty dochód, może się zdarzyć, że podatnicy korzystający z ulgi utracą prawo do posiadanych dotąd świadczeń rodzinnych!

 

W bieżącym roku, prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje tym rodzinom, w których przeciętny dochód na jednego członka rodziny nie przekracza 504 zł miesięcznie. Każdorazowo skorzystanie z "odpisu na dzieci" wymaga więc stosownych kalkulacji, gdyż niejednokrotnie osiągnięty w ten sposób zwrot podatku może być niższy niż udzielana w skali roku pomoc z tytułu świadczeń rodzinnych. Nie zawsze więc skorzystanie z ulgi oznaczać musi oszczędności - czasem może nieść za sobą utratę comiesięcznego wsparcia w postaci świadczeń socjalnych. Jako przykład stosownej kalkulacji posłużyć może przypadek rodziny Kowalskich.

Przykład: Miesięczny dochód państwa Kowalskich, wychowujących dwoje małoletnich dzieci, w wieku 2 i 4
lat, wynosi 2000 zł (brutto). Oznacza to, że miesięczny, przeciętny dochód na osobę w rodzinie wynosi
mniej niż 500 zł, co zgodnie z ustawą uprawnia ich do otrzymania pomocy socjalnej w formie zasiłku rodzinnego. Suma uzyskanych świadczeń rodzinnych wynosi w przypadku państwa Kowalskich 1152 zł. rocznie. Podatek, który zapłacili w minionym roku wynosi zaś ok. 1509 zł. Oznacza to, że państwo Kowalscy decydując się na skorzystanie z ulgi na dzieci, z pewnością utracą przysługujące im prawo do zasiłku rodzinnego, gdyż otrzymany zwrot podatku zwiększy ich dochód na członka rodziny do kwoty 530 zł. (kwotę zwrotu należy podzielić przez 12, a następnie, przez liczbę członków rodziny - otrzymany wynik należy dodać do kwoty miesięcznego, przeciętnego dochodu na osobę w rodzinie).
W ich przypadku skorzystanie z ulgi zdaje się być jednak w pełni zasadne, gdyż zwrot podatku, jaki otrzymają z początkiem 2008 r., przewyższa roczną wartość zasiłku rodzinnego o ok. 357 zł. Niestety - w przyszłym okresie rozliczeniowym nie otrzymają już prawa do zasiłku rodzinnego. Czyli ich domowy budżet nie będzie zasilany, co miesiąc, a tylko raz w roku - po zwrocie nadpłaconego podatku.

Sytuacja z punktu widzenia korzystności ulgi wyglądałaby lepiej, gdyby dochód rodziny Kowalskich nie przekroczył 1500 zł. Wartość zapłaconego podatku wyniosłaby wówczas ok. 927 zł, co oznaczałoby, że Państwo Kowalscy nie stracą przyznanego im zasiłku rodzinnego, otrzymując dodatkowo "zastrzyk gotówki" w postaci zwrotu podatku w kwocie 927 zł.

Przytoczony przykład wskazuje, że nie da się jednoznacznie opowiedzieć za lub przeciw korzystaniu z ulgi na dzieci. Nie jest jednak prawdą, że generalnie nie opłaca się z niej korzystać osobom o najniższych dochodach.
Na pewno jednak w każdym przypadku należy dokonać obliczeń i na tej podstawie umieścić dzieci w PIT/0 bądź zrezygnować z ulgi, w sytuacji, gdy otrzymany za jej sprawą zwrot podatku, mógłby spowodować utratę comiesięcznej pomocy socjalnej. Przypominamy, że zawsze można poprosić o pomoc w obliczeniach pracowników swojego Urzędu Skarbowego.

Krytycy nowej ulgi podkreślają, że jest ona kolejnym instrumentem, który sprzyja interesom bardziej zamożnych obywateli, nie uwzględniając sytuacji uboższych. Z przeprowadzanych analiz wynika, że ulga doprowadzi do zwrotu podatku w całości, w przypadku, gdy płatnik posiadający dwoje dzieci zarabia w przybliżeniu ok. 2400 zł (brutto) miesięcznie i nie korzysta z zasiłku rodzinnego. Osoby zaś, które zarabiają mniej, bądź na ich utrzymaniu pozostaje więcej niż dwoje dzieci, skorzystają z ulgi tylko w części, narażając się ponadto na utratę prawa do zasiłku rodzinnego, który stanowi wsparcie finansowe wielu polskich rodzin.
Zasiłki rodzinne przyznawane są na okresy zasiłkowe, które trwają od 1 września do 31 sierpnia następnego roku. Jeśli istnieje podstawa do otrzymania zasiłku (odpowiedni dochód na pojedynczego członka rodziny w kwocie nie wyższej niż 504 zł.) w momencie wydania decyzji o jego przyznaniu, to uprawnienie do zasiłku utrzymuje się przez cały okres zasiłkowy, nawet wówczas gdyby w trakcie jego trwania odpadła przyczyna jego przyznania (np. gdyby dochód rodziny zwiększył się) Oznacza to, że podatnicy, którym przyznano prawo do zasiłku rodzinnego nie muszą się obawiać o jego odebranie, do czasu trwania bieżącego okresu zasiłkowego, tj. do 31 sierpnia 2008 r., nawet wówczas, gdy skorzystają z przedmiotowej ulgi i przekroczą w ten sposób wysokość dochodu określoną w rozporządzeniu. Nie budzi jednak wątpliwości fakt, że zasiłek nie zostanie przyznany im w przyszłym okresie zasiłkowym, jeśli nie spełnią wymogów dochodowych określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

 

• Bezpłatne porady prawne - adresy placówek udzielających bezpłatnych porad prawnych
  

Otrzymasz przede wszystkim w biurach porad obywatelskich działających w 12 województwach, a prowadzonych przez organizacje pozarządowe. Możesz tam rozwiać swoje prawne wątpliwości m.in. w zakresie:
- ochrony praw i wolności człowieka,
- ochrony interesów osób niepełnosprawnych,
- zapewnienia równości szans wszystkim bez względu na płeć, wiek, wyznanie itp.
- ochrony praw konsumenckich,
- edukacji i informacji w kwestiach praw obywatelskich,
- zapobiegania przestępczości, ochrony bezpieczeństwa publicznego, pomocy ofiarom przestępstw,
- ochrony ofiar przemocy w rodzinie,
- pomocy więźniom, pomocy postpenitencjarnej, resocjalizacji
- kontroli przestrzegania standardów w życiu publicznym,
- działań antykorupcyjnych.

 

 
Gdzie szukać biura najbliżej Twojego miejsca zamieszkania

Województwo dolnośląskie

50-076 Wrocław
Ul. Szajnochy 12
Tel. (0-71) 344 84 39
Dni i godziny pracy biura:
pon., czw. w godz. 10- 18; wt., śr., pt. w godz. 10-16

58-500 Jelenia Góra
ul. Złotnicza 8/1
tel. (0-75) 642 15 81
Dni i godziny pracy biura:
pon., śr., czw. w godz. 9-11 i 16-18; sob. w godz. 9-13


Województwo lubuskie

65-048 Zielona Góra
Al. Niepodległości 7a/3
tel. (0-68) 454 82 47
Dni i godziny pracy biura:
pon., czw. w godz. 12.30-18, wt., śr. w godz. 14-18


Województwo lubelskie

24-100 Puławy
ul. Wróblewskiego 21
tel. (0-81) 886 65 45
Dni i godziny pracy biura:
pon. - czw. w godz. 14-18


Województwo łódzkie

90-252 Łódź, Ozorków
ul. Jaracza 41 lok.38
tel. (0-42) 718 13 58
Dni i godziny pracy biura:
pon.- czw. w godz. 9-15

90-105 Łódź
Ul. Piotrkowska 64
Tel. (0-42) 639 72 03
Dni i godziny pracy biura:
pon., śr., czw., pt. w godz. 11-14, wt. w godz. 13.30-16.30

98-400 Wieruszów
ul. Sportowa 4
tel. (0-62) 783 12 32
Dni i godziny pracy biura:
pon. w godz. 10-16, wt. w godz. 12-16, śr. w godz. 10-18


Województwo mazowieckie

08-400 Garwolin
ul. Zgoda 2
tel. (0-25) 682 20 75
Dni i godziny pracy biura:
wt. - czw. w godz. 12.30-15, pt. w godz. 13-15, sob. w godz. 16-18

00-362 Warszawa
ul. Gałczyńskiego 3
Tel. (0-22) 828 12 95, 0-801 11 20 07
Dni i godziny pracy biura:
pon. w godz. 10-19, wt. - śr. w godz. 9- 13, czw. w godz. 9-17, pt. w godz. 8-15; infolinia dla mieszkańców Mazowsza: 0-801 11 20 07 - pon. - pt. w godz. 9-12


Województwo podlaskie

18-400 Łomża
ul. Szosa Zambrowska 1/27
tel. (0-86) 216 48 79, 473 54 98
Dni i godziny pracy biura:
pon. w godz. 11-16, wt., śr., czw. w godz. 9-14


Województwo podkarpackie

38-400 Krosno
ul. Portiusa 4
tel. (0-13) 436 39 08
Dni i godziny pracy biura:
pon., pt. w godzin. 8-15, śr., czw., w godz. 8-11, wt. w godz. 8-14

39-460 Nowa Dęba
ul. Jana Pawła II 4
tel. (0-15) 846 21 55
Dni i godziny pracy biura:
wt., czw. w godz. 16.30-18.30

37-600 Lubaczów
ul. Konopnickiej 9
tel. (0-16) 632 90 20, 632 90 21
Dni i godziny pracy biura:
pon. - śr. w godz. 10- 14.00

37-700 Przemyśl
ul. Barska 15
(0-16) 670 71 85
Dni i godziny pracy biura:
pon. w godz. 14-18, wt. - czw. 11.30-15.30

35-016 Rzeszów
ul. Kraszewskiego 1
tel. (0-17) 853 53 56, 853 28 68
Dni i godziny pracy biura:
pon. - pt. w godz. 12-16

39-400 Tarnobrzeg
ul. 11 Listopada 8
tel. (0-15) 822 52 88
Dni i godziny pracy biura:
pon.- czw. w godz. 11-15


Województwo pomorskie

81-388 Gdynia
ul. Traugutta 2
tel (0-58) 661 31 51
Dni i godziny pracy biura:
pon., wt., śr. w godz. 15-20
czw. w godz. 9-14
dyżur telefoniczny: pon., wt., śr. w godz. 17-19, czw. w godz. 10-12

80-246 Gdańsk
ul. Pniewskiego 5/4
tel. (0-58) 520 38 28
Dni i godziny pracy biura:
pon. - czw. w godz. 16-20

76-200 Słupsk
Ul. Lutosławskiego 33
Tel. (0-59) 840 29 20
Dni i godziny pracy biura:
pon.w godz. 13-16, śr. w godz. 12-15

77-310 Debrzno
ul. Ogrodowa 26
tel. (0-59) 833 57 50
Dni i godziny pracy biura:
pon. 9-12, śr. w godz. 10- 14, pt. w godz. 9-12


Województwo śląskie

42-200 Częstochowa
ul. Śląska 22
tel. (0-34) 365 30 44
Dni i godziny pracy biura:
pon. - czw. w godz. 10-16

41-940 Piekary Śląskie
ul. Bytomska 67
tel. (0-32) 767 40 26
Dni i godziny pracy biura:
pon. - pt. w godz. 16-19

41-709 Ruda Śląska
ul. Niedurnego 99
tel. (0-32) 342 29 80
Dni i godziny pracy biura:
pon., śr. w godz. 16-19.00, pt. w godz. 10-13

44-310 Radlin
Ul. Solskiego 15
tel. (0-32) 453 07 28
Dni i godziny pracy biura:
pon., wt. w godz. 10-14, śr. w godz. 15-18, czw. w godz. 14- 16.30


Województwo świętokrzyskie

25-506 Kielce
ul. Planty 16b/7
tel. (0-41) 343 25 05
Dni i godziny pracy biura:
wt., czw. w godz.15-19, śr., pt. w godz. 8-12

27-400 Ostrowiec Świętokrzyski
ul. Słowackiego 19
tel. (0-41) 247 91 96
Dni i godziny pracy biura:
pon., śr. w godz. 14- 18, wt., pt. w godz. 8-12


Województwo warmińsko – mazurskie

11-730 Mikołajki
ul. Szkolna 1
tel. (0-87) 421 50 38
Dni i godziny pracy biura:
pon.w godz. 10-14.00, czw. w godz. 14-17


Województwo wielkopolskie

60-526 Poznań
ul. Staszica 15
tel. (0-61) 843 63 04
Dni i godziny pracy biura:
pon.- czw. 10-14
Inne miejsca, gdzie nieodpłatnie pomogą Ci prawnicy: Bezpłatne porady prawne ze wszystkich zakresów ON LINE: www.forumprawne.org

Biuro praw pacjenta przy ministrze zdrowia:
00-238 Warszawa
ul. Długa 38/40
tel. (0-22) 635-75-78
Dni i godziny pracy biura:
pn. - pt. w godz. 8.15-16.15
Prawnik biura przyjmuje: wt. i czw. w godz. 10-15

Do zadań Biura należy m.in.:
- przyjmowanie i rozpatrywanie skarg wpływających do Ministra Zdrowia od pacjentów na działalność zleceniodawców i zleceniobiorców działających w ramach kontraktów zawieranych przez NFZ,
- zapewnienie pacjentom dostępu do poradnictwa i informacji prawnej w zakresie prawa medycznego,
- współpraca z organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz pacjenta,
- współpraca z Rzecznikami Odpowiedzialności Zawodowej w Izbach Lekarskich,
- współpraca z Rzecznikami Odpowiedzialności Zawodowej w Izbach Pielęgniarek i Położnych.

Bezpłatne porady prawne we wszystkich zakresach udzielane przez studentów V roku wydziałów prawniczych pod merytoryczną opieką zawodowych prawników z praktyką. Uwaga! Te porady prawne adresowane są do osób najmniej zamożnych, które nie mogą pozwolić sobie na odpłatne konsultacje prawnicze:
Klinika Prawa
Warszawa
ul. Grodzieńska 21/29
tel. (22) 619 28 90, 619 90 11
Dni i godziny pracy biura:
Poniedziałki w godz. 15.30-18.30